Hulpmiddel

Keuzewijzer ondersteunde communicatie bij mensen met downsyndroom

De keuzewijzer ondersteunde communicatie is een hulpmiddel voor professionals om op een gestructureerde en onderbouwde manier te bepalen welk diagnostisch instrument het beste ingezet kan worden om het communicatieniveau van mensen met downsyndroom in kaart te brengen. 

Met de keuzewijzer wordt het keuzeproces efficiënter en beter afgestemd op de individuele cliënt. Dit bespaart tijd en middelen en biedt een stevige basis voor passende communicatie-interventies. Aan de hand van korte vragen wordt bepaald welk instrument het meest geschikt is: de ComVoor-2, de vragenlijst Triple-C of de Communicatie Matrix, en wat eventueel aanvullend nog nodig is.

Een van deze instrumenten, de ComVoor-2-DS, is speciaal voor deze doelgroep aangepast en onderzocht.

Samenvatting

  • Doelgroep

    Levensfase
    Mensen met downsyndroom, toepasbaar bij alle leeftijden

    Sector
    Gehandicaptenzorg (GHZ), maar ook bruikbaar in andere relevante zorgsectoren

    Omgeving

    • intramuraal
    • extramuraal
    • dagbehandeling
    • dagbesteding

     

  • Belangrijke informatie over de uitvoering

    Wie kan de interventie uitvoeren?
    De keuzewijzer wordt toegepast door een zorgprofessional zoals een logopedist of gedragskundige. Bij het verhelderen van de hulpvraag kan worden samengewerkt met de cliënt, begeleiders of anderen uit het netwerk. Het gekozen diagnostisch instrument (bijvoorbeeld de ComVoor-2-DS) wordt afgenomen door een logopedist of gedragskundige. Het netwerk van de cliënt en begeleiders leveren informatie, maar nemen geen diagnostische instrumenten af.

    Kosten voor de cliënt
    Er zijn geen directe kosten verbonden aan het gebruik van de keuzewijzer. Eventuele kosten hangen af van de financiering van het gekozen diagnostisch instrument, de inzet van professionals én van de manier waarop de zorg van de cliënt wordt gefinancierd.

    Welke kennis, instructie en opleiding is nodig?
    Voor het gebruik van de keuzewijzer en de afname van instrumenten is kennis nodig van ondersteunde communicatie en diagnostiek bij mensen met downsyndroom. De afname van de ComVoor-2(-DS) vraagt om specifieke deskundigheid van geschoolde logopedisten of gedragskundigen.

    Welke technische, digitale of fysieke hulpmiddelen zijn er nodig?

    Welke samenwerking is nodig?
    Indien nodig wordt multidisciplinaire gewerkt. De zorgprofessional(s), cliënt, begeleiders en het netwerk kunnen samen de hulpvraag verhelderen. Ouders en begeleiders kunnen waardevolle informatie leveren door het beantwoorden van vragen en het delen van observaties.

  • Houdbaarheid

    Kosten

    Hoeveel tijd kost het om de interventie uit te voeren?
    De afname van de ComVoor-2-DS duurt gemiddeld 19 minuten, aanzienlijk korter dan de oorspronkelijke ComVoor-2 (31 minuten). Dit betekent efficiënter gebruik van tijd en middelen.

    Kosten voor de organisatie
    Gebruik van de keuzewijze is gratis. Verdere kosten zijn afhankelijk van welk diagnostisch instrument wordt gekozen. De materialen en scholing die hiervoor nodig zijn kunnen kosten met zich meebrengen.

    Voordelen (baten) van de keuzewijzer

    • De keuzewijzer helpt behandelaren sneller het juiste diagnostisch instrument te kiezen, waardoor het proces minder tijd kost. 
    • Trial-and-error neemt af, omdat instrumenten die niet passend zijn voor de cliënt al vooraf worden uitgesloten. Behandelaren houden daardoor meer tijd over voor testen die wél nuttig zijn.
    • Door een efficiënter keuzeproces is er minder tijdverlies door onnodige of afgebroken afnames.
    • De keuzewijzer bevordert een uniforme werkwijze.
    • Door passende instrumenten in te zetten, wordt de uitkomst van de diagnostiek betrouwbaarder en beter bruikbaar.
    • De cliënt wordt minder belast, doordat onnodige of te zware onderzoeken worden voorkomen.
    • Er kan sneller worden toegewerkt naar passende communicatie-ondersteuning, wat leidt tot minder frustratie en betere communicatie in het dagelijks leven.
    • Minder verloren werktijd door afgebroken afnames of ongeschikte instrumenten.

    Voordelen (baten) van het gebruik van de ComVoor-2-DS

    • De gekozen items passen beter bij de aandachtsspanne en belastbaarheid van mensen met downsyndroom. De afname duurt daardoor korter (gemiddeld 19 minuten) waardoor er minder uitval is.
    • Efficiëntere inzet van tijd en personeel door kortere, haalbare afnames.
    • Minder verloren werktijd door afgebroken afnames of ongeschikte instrumenten.
    • Meer cliënten kunnen worden onderzocht binnen dezelfde tijd, omdat minder tijd verloren gaat aan ongeschikte afnames. 
    • De geselecteerde items sluiten beter aan bij de kenmerken van mensen met downsyndroom, waardoor de resultaten betrouwbaarder zijn.
    • Vergelijkbare inhoudelijke uitkomsten als de volledige ComVoor-2, maar met minder belasting voor de cliënt.
    • De kans is groter dat de hele afname lukt, waardoor de gegevens die nodig zijn voor het vervolgadvies beter en vollediger zijn.
  • Bronnen waarop de interventie is gebaseerd

    Bronnen (keuzewijzer OC-DS en ComVoor-2-DS)

  • Bewijs dat de interventie werkt
    • Er is geen grootschalig effectonderzoek gedaan naar de werking van de keuzewijzer OC-DS. De keuzewijzer is ontwikkeld op basis van systematisch literatuuronderzoek en praktijkervaringen van professionals. Er zijn eerste positieve signalen en praktijkervaringen van professionals die aangeven dat de keuzewijzer helpt bij het structureren van het keuzeproces. Dit is echter nog niet systematisch onderzocht.
       
    • Er is wel onderzoek gedaan naar de ComVoor-2-DS, namelijk bij 46 mensen met downsyndroom. De afname bleek haalbaar (gemiddeld 19 minuten) en de interbeoordelaarsbetrouwbaarheid was hoog (Cohen’s kappa 0,884). Het instrument sluit goed aan bij de doelgroep en helpt om het communicatieniveau betrouwbaar in kaart te brengen, wat leidt tot betere inzet van ondersteunde communicatie. 
  • Duurzaamheid
    • De duurzaamheid van de keuzewijzer OC-DS en de bijbehorende instrumenten is niet uitgebreid onderzocht. De winst van de keuzewijzer zit vooral in het gestructureerd en passend kiezen van het diagnostisch instrument. Dit leidt tot een doelmatiger inzet van tijd en middelen, omdat het instrument wordt gekozen dat het beste past bij de cliënt en situatie.
       
    • Als de ComVoor-2-DS wordt gekozen, levert dat extra tijdswinst op door de kortere afnameduur ten opzichte van de ComVoor-2. Maar dit voordeel geldt alleen als de keuzewijzer daadwerkelijk tot deze keuze leidt.

    Er zijn geen specifieke gegevens bekend over CO2-uitstoot, afvalreductie of energieverbruik.

  • Licentie

    Keuzewijzer OC-DS
    Dit werk is verschenen onder de Creative Commons licentie Naamsvermelding-GelijkDelen 4.0 International (CC BY-SA 4.0).

    ComVoor-2-DS
    De ComVoor-2-DS is een voorgestelde itemselectie binnen de bestaande ComVoor-2.
    De ComVoor-2 is intellectueel eigendom van Hogrefe Uitgevers B.V.
    Voor gebruik van de ComVoor-2 gelden de reguliere licentie- en afnamevoorwaarden van Hogrefe.

Documenten

Keuzewijzer OC bij DS.pdf(90.37 KB)
Naar overzicht
Hoofdgebied
Gehandicaptenzorg
  • Delen

Onderzoeken